Menopause
Wat is de menopauze?
Menopauze is het natuurlijke proces waarin de menstruatiecyclus stopt en de vruchtbaarheid eindigt, meestal tussen de 45 en 55 jaar. Dit gebeurt door de afname van de aanmaak van de hormonen oestrogeen en progesteron door de eierstokken.
Fasen van de menopauze
- Perimenopauze: De overgangsfase waarin hormoonspiegels veranderen (omhoog en omlaag gaan) en menstruaties/bloedverlies onregelmatig worden.
- Menopauze: Officieel vastgesteld na 12 maanden zonder menstruatie.
- Postmenopauze: De periode na de menopauze waarin de symptomen meestal stabiliseren, maar sommige vrouwen blijven klachten ervaren.
Klachten en behandelingen
Algemene adviezen bij de overgang,
Vanwege de verandering van de hormonen wordt de belastbaarheid minder.
De klachten bij vrouwen die overbelast zijn worden hierdoor erger. De meeste vrouwen werken, hebben de meeste zorg voor huishouden, kinderen en mogelijk ook nog mantelzorg van ouders en een druk sociaal leven. Dat samen met slechter slapen geeft meer stress en als gevolg meer verstoring van de veranderende hormonen.
Een negatieve cirkel. Hierdoor is het extra belangrijk taken af te stoten, zelfzorg en zelfcompassie te ontwikkelen en ouders, kinderen en partner zelf dingen op te laten lossen.
En ga eens niet naar het feestje of etentje maar op de bank, in bad of vroeg naar bed.
Om de balans te houden helpt het om minder suikers en snelle koolhydraten (wit brood, witte pasta, witte rijst) te eten, hierdoor is de insulinespiegel stabieler en dat heeft positieve invloed op de andere hormonen en is tevens beter voor het gewicht.
- maca heeft positieve invloed op alle symptomen 2g/dagverdeeld over 2 momenten
- vit d nemen vanwege verhoogd risico op botontkalking
- blijven bewegen/lopen, dat is goed tegen gewichtstoename maar ook voor de botten
- vitex agnus castus/monnikspeper 200 mg/dag
Opvliegers
Wat is het? Opvliegers zijn plotseling intense warmte aanvallen, vooral in het gezicht, hals en borst. Dit komt door de schommelingen in het oestrogeenniveau tijdens de overgang en kan meerdere keren per dag voorkomen
Wat merk ik? Plotselinge heel warm/heet, vaak gepaard met zweten en een versnelde hartslag.
Advies:
Hormoontherapie kan helpen door de ontbrekende hormonen aan te vullen. clonidine (een middel tegen hoge bloeddruk) zou ook kunnen, vraag het aan uw huisarts.
- Cognitieve gedragstherapie via een psycholoog kan ook helpen tegen opvliegers. Stress geeft meer klachten
- cimifuga 160mg/dag
- Voeding met fyto-oestrogenen, (plantaardige oestrogen) kan verlichting geven van de klachten. Zaden en noten: amandelen, zonnebloempitten, pompoenpitten, lijnzaad. Peulvruchten: linzen, kikkererwten, kidneybonen. Granen: tarwe, rogge gerst, maïs en haver. Alfalfa, taugé, hop, kaneel, salie, selderij, knoflook en natuurlijk soja. 🌿
- acupunctuur
Nachtelijk zweten
Wat is het? Nachtelijk zweten is een symptoom van de overgang waarbij vrouwen overmatig zweten tijdens de slaap, vaak vergelijkbaar met opvliegers.
Wat merk ik? Overmatig zweten tijdens de nacht
Advies:
- Hormoontherapie
- Het dragen van ademende kleding
- een koele slaapkamer
- vermijden van alcohol en verwarmende voeding zoals pepers/gember ed
- acupunctuur
- zie opvliegers
Stemmingswisselingen
Wat is het? Tijdens de overgang kunnen stemmingswisselingen optreden door hormonale schommelingen. Dit kan variëren van plotselinge huilbuien tot gevoelens van irritatie of angst
Wat merk ik? Onverwachte veranderingen in stemming, variërend van irritatie tot depressieve gevoelens.
Advies:
- Ga naar de huisarts, bespreek samen of hormonale behandeling kan helpen
- Antidepressiva, een medicijn tegen depressie (bv. citalopram of venlafaxine) kan in lagere doseringen positief effect hebben op stemmingswisselingen en ook de afname van opvliegers. Ga hiervoor naar de huisarts.
- Mindfulness 🌿
- Stressreducerende psychologische interventies
- Yoga 🌿
- Acupunctuur
- gebruik van st janskruid ( bij medicijngebruik wel vragen aan apotheek/arts of het samen kan) 🌿
Vaginale droogheid
Wat is het? Vaginale droogheid is een veelvoorkomend probleem tijdens de overgang, veroorzaakt door afnemende oestrogeenspiegels. Dit kan leiden tot ongemak of pijn tijdens seks.
Wat merk ik? Droge, jeukende of geïrriteerde vaginale huid, wat kan leiden tot ongemak tijdens seksuele activiteit
Advies:
- Vaginale oestrogeencrèmes of -zetpillen kunnen worden gebruikt.
- vochtinbrengende gels/glijmiddel
- Gezond dieet rijk aan omega-3 🌿
- vaginale crème met hyaluronzuur 🌿
Slaapproblemen
Wat is het? Slaapproblemen tijdens de overgang kunnen veroorzaakt worden door hormonale schommelingen, opvliegers of nachtelijk zweten, en resulteren vaak in een verminderde slaapkwaliteit
Wat merk ik? Moeite met in slaap vallen of doorslapen, vaak door opvliegers of angst.
Advies:
- Hormoontherapie via de huisarts.
- Het toepassen van slaaphygiëne, het bed alleen maar gebruiken om te slapen, uur voor bedtijd geen scherm zoals telefoon of tv gebruiken.
- Ontspanningsoefeningen vooraf aan het slapen 🌿
- Het verminderen van cafeïne-inname kan nuttig zijn, dus geen koffie en cola.
- valeriaan
Verder kan je last hebben van:
- spierklachten
- gewrichtsklachten, banden zoals schouder/heupen en stijfheid
- gewichtstoename
- slappe en drogere huid
- pijnlijke borsten
- haaruitval, haargroei waar je het niet wilt
- slechtere nagels
- veranderde afscheiding/ vaginale schimmels
- achteruitgang geheugen
Alarmsymptomen bij de menopauze waarbij je naar de huisarts moet gaan:
- Vaginale bloedingen na de menopauze
- Ernstige stemmingswisselingen, depressie of angstklachten
- Pijn bij het vrijen, chronische vaginale droogheid en wondjes
- Onverklaarbare gewichtsveranderingen of ernstige vermoeidheid
- Urineverlies of vaak terugkerende blaasontstekingen
Bronnen
- uza.be – Menopauze klachten
- huisarts.bsl.nl – Symptomen en behandeling van de menopauze
- https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/de-overgang
- https://www.thuisarts.nl/overgang/ik-ben-in-overgang
- Comparison of Vitex agnus-castus Extracts with Placebo in Reducing Menopausal Symptoms: A Randomized Double-Blind Study – PMC (nih.gov)
- Hormoonbalans voor vrouwen (Dutch Edition) : Moorman, Ralph, Havenith, Barbara : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive
- Acupuncture in Menopause (AIM) Study: a Pragmatic, Randomized Controlled Trial – PMC (nih.gov)
- Hormone-Balancing Effect of Pre-Gelatinized Organic Maca (Lepidium peruvianum Chacon): (II) Physiological and Symptomatic Responses of Early-Postmenopausal Women to Standardized doses of Maca in Double Blind, Randomized, Placebo-Controlled, Multi-Centre Clinical Study – PMC (nih.gov)
foto’s:
- https://www.tohealth.nl/heb-jij-last-van-de-overgang/
- www.freepik.nl
Onregelmatige menstruatie
Een onregelmatige menstruatie betekent dat de menstruatiecyclus varieert in duur, waarbij de menstruatie eerder of later kan beginnen dan normaal. Dit kan leiden tot onvoorspelbare bloedingen en komt vaak door hormonale veranderingen zoals in de puberteit of de overgang.
Puberteit en overgang
Wat is het? In de puberteit en tijdens de overgang verandert je hormoonhuishouding, wat een onregelmatige menstruatie kan veroorzaken.
Wat merk ik? Je wordt onregelmatig ongesteld en soms een paar maanden niet.
Advies:
- Vaak is behandeling niet nodig.
- Ontspanningstechnieken zoals meditatie kunnen helpen.🌿
- vitex agnus castus kan helpen dit te reguleren
Hormonale veranderingen (stress of gewichtsverandering)
Wat is het? Stress of plotseling gewichtsverlies of -toename kan invloed hebben op je hormonen.
Wat merk ik? Je menstruatie komt onregelmatig of stopt zelfs helemaal.
Advies:
- Gezonde leefstijl
- stressvermindering🌿
- yoga🌿
- mindfulness 🌿
PCOS (Polycysteus Ovarium Syndroom)
Wat is het? PCOS is een aandoening waarbij de eisprong minder vaak plaatsvindt
Wat merk ik? Onregelmatige menstruaties, overmatige haargroei (meer mannelijke haargroei), acne en soms moeite met zwanger worden.
Advies:
- Reguliere behandeling omvat vaak de anticonceptiepil.
- Gezond eten met evt dieetadviezen om af te vallen. geen suiker, weinig snelle koolhydraten zoals wit brood/witte pasta, liever volkoren brood en pasta 🌿
- Voldoende beweging
- bij zwangerschapswens is het belangrijk om naar de huisarts te gaan.
Bijwerkingen van medicatie (de pil, hormoonspiraal, prednison)
Wat is het? Bepaalde medicijnen, zoals de pil, hormoonspiraal of prednison, kunnen invloed hebben op de menstruatiecyclus.
Wat merk ik? Je cyclus wordt onregelmatig of blijft weg.
Advies: Overleg met je arts voor alternatieve medicatie of dosering indien niet wenselijk.
Zwangerschap, miskraam of buitenbaarmoederlijke zwangerschap
Wat is het? Een Zwangerschap, miskraam of een zwangerschap buiten de baarmoeder kan zorgen voor onregelmatige bloedingen.
Wat merk ik? Onregelmatig of abnormaal bloedverlies, soms met pijn.
Advies:
- Bij een vroege zwangerschap kan je onregelmatig bloedverlies hebben met ook een innestelingsbloeding rond je eigenlijke menstruatie, dit is normaal. Neem een zwangerschapstest af als je denkt zwanger te zijn en neem daarna contact op met een verloskundige.
- In geval van een miskraam of veel pijn in de buik bij zwangerschap dan is medische hulp noodzakelijk.
Borstvoeding
Wat is het? Tijdens borstvoeding produceert je lichaam prolactine, dat de menstruatiecyclus onderdrukt.
Wat merk ik? Je menstruatie blijft uit of komt onregelmatig.
Advies:
- Geen behandeling nodig; de cyclus herstelt zich vaak vanzelf na het stoppen van borstvoeding.
Alarmsymptomen bij onregelmatige menstruatie waarbij je naar de huisarts moet gaan.
- Als je menstruatie langer dan 7 dagen duurt
- Gebruik van meer dan 8 maandverbanden of tampons per dag
- Je verliest steeds meer bloed tijdens je menstruatie
- Bloedverlies na het vrijen (contactbloeding)
- Tussentijds bloedverlies
Bronnen
- https://www.degynaecoloog.nl/onderwerpen/pcos-polycysteus-ovarium-syndroom
- https://www.thuisarts.nl/bloed-uit-vagina/ik-ben-niet-regelmatig-ongesteld
- https://www.amc.nl/web/specialismen/kanker-cancer-center-amsterdam/centrum-voor-gynaecologische-oncologie-amsterdam-cgoa/cgoa-1/cervixcarcinoom-baarmoederhalskanker-.htm
- https://www.thuisarts.nl/bloed-uit-vagina/ik-verlies-bloed-uit-mijn-vagina-na-seks
- https://moetiknaardedokter.nl/klacht/abnormale-menstruatie/
- foto’s:
- www.freepik.com
- By http://www.scientificanimations.com – http://www.scientificanimations.com/wiki-images/, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=70110226
Pijnlijke menstruatie
Pijnlijke menstruatie, ook wel dysmenorroe genoemd, is voor veel vrouwen een vervelend maandelijks terugkerend probleem. Het kan veroorzaakt worden door verschillende factoren. Hieronder beschrijven we enkele mogelijke oorzaken, wat je kunt merken en hoe je dit kunt behandelen.
Hormonale disbalans
Wat is het? Een onbalans in de vrouwelijke hormonen oestrogeen en progesteron kan krampen veroorzaken tijdens de menstruatie.
Wat merk ik? Hevige buikpijn, rugpijn en soms misselijkheid of hoofdpijn voor en tijdens de menstruatie.
Advies:
- Pijnstillers zoals paracetamol en ibuprofen
- Anticonceptiemiddelen om hormonen te reguleren.
- Ontspanningsoefeningen🌿
- Acupunctuur🌿
- Kruidentherapie zoals gemberthee kan de pijn verminderen🌿
- Vitamine B6 en magnesium kunnen helpen bij het reguleren van hormonen🌿
- vitex agnus castus/monnikspeper 200 mg/dag
Endometriose
Wat is het? Bij endometriose groeit baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder, wat ontstekingen en pijn veroorzaakt.
Wat merk ik? Ernstige pijn voor en tijdens de menstruatie, vaak gepaard met pijn bij plassen of tijdens seks.
Advies:
- Hormoontherapie met anticonceptiemiddelen
- Operatieve verwijderen van endometriose haarden door gynaecoloog (Als hormoon therapie niet helpt)
- Yoga🌿
- Kurkuma kan ontstekingen verminderen en de symptomen verlichten🌿
- vit c, vit e en selenium
- visolie,
- b-complex
Vleesbomen (myomen)
Wat is het? goedaardige zwellingen in de baarmoederwand die de menstruatie pijnlijker en heviger kunnen maken.
Wat merk ik? Zware menstruaties, krampen en een opgeblazen gevoel.
Advies:
- Hormoontherapie met anticonceptiemiddelen
- operatief verwijderen door gynaecoloog
- Kruidentherapie: frambozenbladthee kunnen helpen de baarmoeder te versterken 🌿
- Acupressuur kan helpen om de symptomen te verzachten🌿
Alarmsymptomen bij pijnlijke menstruatie waarbij je naar de huisarts moet gaan.
- Pijn die plotseling verergert of anders aanvoelt dan normaal
- Menstruatiepijn gepaard met koorts of abnormale afscheiding
- Pijn die gepaard gaat met flauwvallen of ernstige duizeligheid
Bronnen
- https://www.degynaecoloog.nl/onderwerpen/dysmenorroe-pijn-tijdens-je-menstruatie-of-ongesteldheid
- https://www.thuisarts.nl/bloed-uit-vagina/ik-heb-veel-pijn-als-ik-ongesteld-ben
- https://www.hevigbloedverlies.nl/symptomen/menstruatiepijn
- https://www.apotheek.nl/klachten-ziektes/menstruatieklachten
- https://www.thuisarts.nl/endometriose/ik-heb-veel-pijn-als-ik-ongesteld-ben-heb-ik-endometriose
- https://energiekevrouwenacademie.nl/vleesbomen-myomen-eet-ze-kleiner-weg/
- foto’s:
- By BruceBlaus. When using this image in external sources it can be cited as:Blausen.com staff (2014). “Medical gallery of Blausen Medical 2014”. WikiJournal of Medicine 1 (2). DOI:10.15347/wjm/2014.010. ISSN 2002-4436. – Own work, CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=29600447
- www.freepik.com
- https://www.degynaecoloog.nl/onderwerpen/vleesboom/
Premenstrueel syndroom (PMS)
Wat is het? Premenstrueel syndroom (PMS) is een verzameling van lichamelijke en emotionele klachten die optreden in de week voor de menstruatie. Veel vrouwen hebben hier last van, variërend van milde tot ernstige klachten.
Wat merk ik? Bij PMS kun je verschillende symptomen ervaren, zoals:
- Prikkelbaarheid en stemmingswisselingen
- Vermoeidheid
- Buikpijn een opgeblazen gevoel
- Hoofdpijn
- Gevoelige borsten
- Eetbuien of veranderde eetlust
Advies:
- Pijnstillers: Paracetamol of ibuprofen kan helpen bij het verlichten van pijnklachten.
- Anticonceptiepil:
- Kruidentherapie:
- Sint-janskruid: 900-1800 mg per dag. Dit kruid kan stemmingswisselingen verminderen. Bespreek wel altijd eerst met uw arts of u deze kruiden kan gebruiken, dit kan invloed hebben op uw andere medicijnen.🌿
- Teunisbloemolie: Helpt bij het verlichten van borstpijn en stemmingswisselingen.🌿
- Ontspanningsoefeningen: Technieken zoals ademhalingsoefeningen, yoga en meditatie kunnen helpen om stress te verminderen en de symptomen van PMS te verlichten.🌿
- Gezonde leefstijl: Voldoende beweging, gezond eten en voldoende slaap kunnen helpen om je hormonen in balans te houden en PMS-klachten te verminderen.
- Cognitieve gedragstherapie (CGT): Deze therapie kan effectief zijn om negatieve gedachten en gedragingen die PMS versterken aan te pakken en zo de klachten te verminderen.
- Acupunctuur: Deze behandeling kan helpen de hormonen te reguleren en stress te verminderen, wat PMS-symptomen kan verlichten.🌿
- magnesiumcitraat 12 mg/kg van midden cyclus tot aan start menstruatie
- zinkpicolinaat 15 mg/dag zelfde tijd
- vit d
- 5-htp, hydroxytryptofaan
- vitex agnus castus oftwel monnikspeper 200mg/dag
- gingko biloba 80mg 2x per dag
- saffraan
- b6 en b12, max 50 mg b6 in de vorm pyridoxine-5-fosfaat, je kan b6 overdoseren
Bronnen
- https://www.degynaecoloog.nl/onderwerpen/dysmenorroe-pijn-tijdens-je-menstruatie-of-ongesteldheid
- https://www.thuisarts.nl/bloed-uit-vagina/ik-heb-veel-pijn-als-ik-ongesteld-ben
- https://www.hevigbloedverlies.nl/symptomen/menstruatiepijn
- https://www.apotheek.nl/klachten-ziektes/menstruatieklachten
- https://www.thuisarts.nl/endometriose/ik-heb-veel-pijn-als-ik-ongesteld-ben-heb-ik-endometriose
- https://energiekevrouwenacademie.nl/vleesbomen-myomen-eet-ze-kleiner-weg/
- foto’s:
- By BruceBlaus. When using this image in external sources it can be cited as:Blausen.com staff (2014). “Medical gallery of Blausen Medical 2014”. WikiJournal of Medicine 1 (2). DOI:10.15347/wjm/2014.010. ISSN 2002-4436. – Own work, CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=29600447
- www.freepik.com
- https://www.degynaecoloog.nl/onderwerpen/vleesboom/
Urineweginfectie bij een vrouw
Een urineweginfectie (ook wel blaasontsteking genoemd) komt vaak voor bij vrouwen, omdat hun plasbuis korter is dan bij mannen. Dit maakt het gemakkelijker voor bacteriën, zoals E. coli, om vanuit de anus in de blaas te komen. Meestal blijft de infectie beperkt tot de blaas, maar soms kan deze zich uitbreiden naar de nieren.
Oorzaken van een urineweginfectie
Slechte hygiëne
Wat is het? Slechte hygiëne, zoals verkeerd afvegen (van achter naar voren), kan bacteriën van de anus naar de plasbuis brengen, wat een infectie veroorzaakt.
Wat merk ik? Brandend gevoel bij het plassen, vaak plassen, troebele of sterk ruikende urine.
Advies:
- Antibiotica
- Paracetamol of naproxen kan helpen tegen pijn en koorts.
- plassen direct na seksueel contact
- Voldoende drinken – Het drinken van veel water helpt om de blaas goed door te spoelen en kan verlichting bieden.🌿
- Cranberry’s of cranberrysap 🌿
- Probiotica kunnen de darmflora herstellen en positief effect hebben op de urinewegen. Het versterkt ook de vaginale flora.🌿
- D-Mannose – Dit is een natuurlijke suiker die kan helpen voorkomen dat bacteriën zich aan de urinewegen hechten, wat kan bijdragen aan het voorkomen van infecties.🌿
- vit c 🌿
- javaanse nierthee/orthosiphon🌿
Seksuele activiteit
Wat is het?
Geslachtsgemeenschap kan bacteriën in de plasbuis duwen, wat de kans op een infectie vergroot.
Wat merk ik?
Pijn bij het plassen, kleine beetjes plassen, mogelijk bloed in de urine.
Advies:
- Antibiotica
- Plassen direct na de seks om bacteriën weg te spoelen.
- Paracetamol of naproxen kan helpen tegen pijn en koorts.
- Voldoende drinken – Het drinken van veel water helpt om de blaas goed door te spoelen en kan verlichting bieden.🌿
- Cranberry’s of cranberrysap worden vaak gebruikt om terugkerende urineweginfecties te voorkomen🌿
- Probiotica kunnen de darmflora ondersteunen en helpen om het evenwicht van goede bacteriën te herstellen, wat een positief effect kan hebben op de urinewegen. Het versterkt ook de vaginale flora.🌿
- D-Mannose – 🌿
- Vitamine C: Verhoogt de zuurtegraad van de urine, wat de bacteriegroei remt.🌿
Verzwakt immuunsysteem, bijwerking medicatie
Wat is het? Bij een verzwakt immuunsysteem door stress, ziekte of medicatie is het lichaam minder goed in staat om bacteriële infecties te bestrijden. Patiënten met diabetes mellitus/suikerziekte hebben bijvoorbeeld een verhoogd risico op infecties, waaronder urineweginfecties, door de effecten van hoge suikerwaardes op het immuunsysteem en de blaasfunctie. Sommige medicatie voor diabetes mellitus kunnen ook sneller urineweginfecties veroorzaken (SGLT2-remmers).
Wat merk ik? Pijn in de onderbuik, vermoeidheid, koorts.
Advies:
Antibiotica voorgeschreven door de huisarts.
Behandeling van onderliggende aandoeningen.
Echinacea: Versterkt het immuunsysteem.🌿
Goudenroede: Helpt het lichaam om infecties te bestrijden.🌿
Alarmsymptomen bij een urineweginfectie waarbij je naar de huisarts moet gaan
- Koorts boven de 38°C .
- Pijn in de zij of rug
- Bloed in de urine
- Aanhoudende klachten ondanks behandeling
Bronnen
- https://www.thuisarts.nl/blaasontsteking/ik-heb-vaak-blaasontsteking-vrouw
- https://www.blaascentrum.nl/blaasproblemen/blaasontsteking-vrouw/
- https://www.womenshealthcarecenter.nl/urineweginfectie/
- https://www.mmc.nl/urologie/aandoeningen-en-behandelingen/urineweginfectie/
- https://www.gezondheidenwetenschap.be/richtlijnen/behandeling-van-urineweginfecties
- https://folders.rdgg.nl/folders/urineweginfecties_bij_vrouwen
- Role of phytotherapy associated with antibiotic prophylaxis in female patients with recurrent urinary tract infections – PubMed (nih.gov)
- foto’s:
- www.freepik.nl